Пхьагал — Версийн башхалла

50 байт тӀетоьхна ,  11 шо хьалха
1 < Ӏ
Нет описания правки
(1 < Ӏ)
[[File:Sylvilagus_floridanus.jpg|справа|мини|250px|Пхьагал.]]
'''Пхьагал''' ''[[animalia]]'' ю. {{lang-noh|Пхьагал}} ({{lang-ru|Заяц}}) олу. Нагах {{lang-noh|лерга-1ахарӀахар}} олу Пхьагална дукха еза куллан кондарш, ялтийн аренаш, бецан тог1ештогӀеш, ирзеш долу меттигаш. Дийнахь юьжий 1уьллуӀуьллу иза, буьйсанна ежа. Цуьнан йижар само йолуш ду. Пхьагал санна "стешха" аьлла ду оьрсийн кица. Стешха экха ду иза. Пхьагал ядаро бен цхьана а мостаг1чухмостагӀчух к1елхьаракӀелхьара ца йокху. Цуьнан мостаг1иймостагӀий дукха бу: берзалой, цхьогалаш, чаг1алкхашчагӀалкхаш, акха цицигаш, аьрзунаш, куьйранаш, г1ирг1анашгӀиргӀанаш. Адам а ду цунна кхерамехь. Таллархой ж1аьлешцажӀаьлешца т1аьхьабовлутӀаьхьабовлу цунна. Даа жижиг а, куй бан ц1окацӀока а шиъ пайда цунах хиларна. Буьйсанна едчи а к1елхьаракӀелхьара ца йолуьйту пхьагал луьрчу олхазарша. Кхин долчу акхарошна я де, я буьйса маьрша хуьлу. Синтем боллуш набйо цара шешан баннашкахь я тоьланашкахь. Ткъа пхьагал я буса а, я дийнахь а синтем болуш яц. Бакъду, цхьа корматалла ю пхьагалан, шена кхерам белахь а, боцахь а хаьа цунна. Таллархо шен ж1аьлешцажӀаьлешца лорах т1аьхьатӀаьхьа ваьлчи йоду иза. Маьрша стаг юххехула т1ехволуштӀехволуш 1аддаӀадда юьжий 1уьллуӀуьллу. Варданца я машинашца д1адӀа-схьа лелачу адамех а шена кхерам боцийла хаьа цунна. Буьйсанна юьрта цу а йог1иййогӀий нехан керташкахь ежаш лела пхьагал.
 
*Мелла а адамаш дехачу меттигашна герга г1ерташгӀерташ ду пхьагалийн дахар. Хасстоьмаш бийна меттигаш еза царна. Адамаш дехачу меттехь царна кхераме долу акхарой, масала, берзалой, к1езигкӀезиг хуьла. Къона беш кхиочу меттехь пхьагалаша стоьмийн дитташна зенаш до. Чкъор дууш стоьмийн г1адгӀад дожу цара.
 
*Пхьагал сиха деба. Шарахь кхузза, доьазза ехка иза. Х1ораХӀора моссазза ехка пхиъ я ялх, я ворх1ворхӀ к1орникӀорни йо цо. Нанас к1езигкӀезиг терго йо к1орнийнкӀорнийн. Уггар атталла бен а, я буха биллина бецан мотт а ца хуьлу церан. Йина дукха хан йоцуш, кегийра к1орнешкӀорнеш вовшех а хьаьрчий 1охкушӀохкуш карайо. К1езигКӀезиг тосало царна юххехь нан. К1орнешКӀорнеш якха а йой царна юххера д1айоьдудӀайоьду иза. Жимма ондеевлича юьйлало к1орнешкӀорнеш. Якхо хан хилчи, нанна уьш церан лорах карайо. Шина, кхаа дийнахь цкъа бен ца якхайо нанас шен к1орнешкӀорнеш. Шура дукха хьена ю цуьнан. Цундела к1орнийнкӀорнийн кийрахь налха а хуьлий лаьтта иза. Цунах шина, кхаа дийнахь кхачо хуьлу к1орнешнакӀорнешна. Кхузза якхийчи, исс-итт дийнахь, д1атосудӀатосу нанас шен к1орнешкӀорнеш.
 
*Цхьана а экхана хьожа ца кхета к1орнех. Оцца башхоно ларйо уьш акхаройх. Муьлхха а экха тилкхаздаьлла т1е ца 1оттаделчи кхерам бац царна. Ешшехь сагуш а, т1ехь чо болуш а хуьлу пхьагалан к1орнеш. Кегийра йолуш адамах ца кхоьру пхьагалан к1орнеш. Кара1еминчу пхьагало ж1алийца гергарло а тосу. Цуьнца цхьана кедара х1ума а йоу, дижна 1уьллучу ж1аьлин коьрта т1ехь хьалхарчу когашца вота а туху пхьагало.
 
*Цхьана а экхана хьожа ца кхета к1орнехкӀорнех. Оцца башхоно ларйо уьш акхаройх. Муьлхха а экха тилкхаздаьлла т1етӀе ца 1оттаделчиӀоттаделчи кхерам бац царна. Ешшехь сагуш а, т1ехьтӀехь чо болуш а хуьлу пхьагалан к1орнешкӀорнеш. Кегийра йолуш адамах ца кхоьру пхьагалан к1орнешкӀорнеш. Кара1еминчуКараӀеминчу пхьагало ж1алийцажӀалийца гергарло а тосу. Цуьнца цхьана кедара х1умахӀума а йоу, дижна 1уьллучуӀуьллучу ж1аьлинжӀаьлин коьрта т1ехьтӀехь хьалхарчу когашца вота а туху пхьагало.
 
 
485

нисдарш