Идеологи (желтойн маттахь ιδεολογία; ιδέα «васт кхуллург, ойла» + λογος «дош, хьекъал, Ӏилма») — концептуале кепе ерзина ойланийн система ю. Идеологино гойту тайп-тайпанчу политикин субъектийн (классийн, къаьмнийн, юкъараллин, политикин партийн, боламийн) хьашташ а, дог-ойланаш а, Ӏалашонаш а.    

Юкъараллехь йолчу олаллин а, Ӏедалан а санкци яларан (консерваторийн идеологеш) я уьш радикале ерзаран («аьррочу» а, «аьтточу» боламийн идеологеш) форма ю.