Абаев, Ахсарбек Магометович

Ахсарбе́к Магоме́тович Аба́ев (1923 шеран 14 декабрь, Дигора, Лаьмнийн Автономин Советийн Социалистийн Республика1982 шеран 13 май, Дигора, Къилбаседа-ХӀирийн Автономин Советийн Социалистийн Республика) — гӀашсалти, отделенин командир, Советски Союзан Турпал, Сийлахь-Боккха даймехкан тӀеман декъашхо.

Абаев, Ахсарбек Магометович
Вина терахь 1923 шеран 14 декабрь({{padleft:1923|4|0}}-{{padleft:12|2|0}}-{{padleft:14|2|0}})
Вина меттиг Дигора
Кхелхина терахь 1982 шеран 13 май({{padleft:1982|4|0}}-{{padleft:5|2|0}}-{{padleft:13|2|0}}) (58 шо)
Кхелхина меттиг: Дигора
Эскаран тайпа пехота[d]
Дарж сержант[d]
ТӀемаш
СовгӀаташ
Герой Советского Союза медаль «Золотая Звезда»
орден Ленина орден Отечественной войны I степени орден Отечественной войны орден Красной Звезды медаль «За боевые заслуги» медаль «В ознаменование 100-летия со дня рождения Владимира Ильича Ленина» медаль «За оборону Кавказа» медаль «За победу над Германией в Великой Отечественной войне 1941—1945 гг.» юбилейная медаль «Двадцать лет Победы в Великой Отечественной войне 1941—1945 гг.» юбилейная медаль «Тридцать лет Победы в Великой Отечественной войне 1941—1945 гг.» медаль «Ветеран труда» юбилейная медаль «50 лет Вооружённых Сил СССР» юбилейная медаль «60 лет Вооружённых Сил СССР»

БиографиНисйе

ЖималлаНисйе

Вина Горски АССРн Христиановское юртахь (хӀинца Къилбаседан ХӀирийчоьхь Дигора гӀала) юртбахамхон доьзаллехь. ХӀири. Цо Дигорера № 2 йолу школа чекхъяккхира. Дешна ваьлча цо «Партизан» цӀе йолу колхозехь болх бира.

ТӀеман кхиамашНисйе

1942 шеран августехь иза ЦӀен Эскаре дӀавигира. Цо тӀом бира Къилбаседера Кавказан фронтехь. Кавказ къуьйсуш тӀом барна цунна елира «ТӀеман кхиамашна» а, «Кавказ ларъяран» а мидалш. Иштта цунна гвардин сержант цӀе елира.

1943 шеран 2 ноябрехь Керченски-Эльтигенски десантан операцехь Абаев хьалхарчарна юкъахь Керченски ахгӀайритехь охьавоьссира. 63,0 гун тӀебогӀуш хенахь десантникаш сацийра мостагӀо тӀеятташ йолу пулемёташ. Абаев текхаш мостагӀан тӀехьа тӀевеан пулемётчикаш хӀаллакбира. ТӀаккха и пулемёт юхаярзийна цо немцой къахкхира. Цуьнан майралла бахьнехь салтийн и гу схьабаккха аьтту хилира. 1943 шеран 3 ноябрехь Абаевс бовдуш болу мостагӀийн го а тесна дуьхьул а велира, пулемёт царна тӀеятташ царна бовда некъ дӀа а хадийра, 7 салти хӀаллак а вира, 2 схьа а лецира. 175,0 гу тӀехь цо дуккха сов болу немцойн кхиамца дуьхьало а йира. Немцой улле кхаьчча цо шен накъостийн хьалха а ваьлла мостагӀийна чуччабахна тӀе а летта уьш бовдийтир. Оцу шин динахь цо 32 немцойн салтий хӀаллакбира, царех 9 - 175,0 гу уллехь чуччавахна леташ.

1944 шеран 16 майхь Керченски чекхъӀанон дехьаволуш а, плацдарм схьайоккхуш а гайтина майраллин Абаеву елира Советски Союз Турпалан цӀе.

ТӀом чекхбаьлчаНисйе

1945 шарахь Абаев цӀа веар. 1947 шарахь цо чекхъяккхира Орджоникидзен эчигнекъан техникум. Иза вара Дигорехь Ӏаш а, болхбеш а. 1970 шарахь иза КПСС декъашхо хилира. Велира 1982 шеран 13 майхь.

ДагахьлаттаварНисйе

  • Дигора гӀалахь хӀоттийна Абаеван бюст. Цуьна цӀе тиллина цу гӀалар № 3 йолу школа. Оцу школан тӀехь хӀоттийна мемориал у. Кхи цхьа у хӀоттийна Абаев чохь Ӏийна цӀинтӀехь. ГӀалан цхьана ураман Абаеван цӀе тиллина.

БилгалдахаршНисйе

ЛитератураНисйе

  • Герои Советского Союза: Краткий биографический словарь / Пред. ред. коллегии И. Н. Шкадов. — М.: Воениздат, 1987. — Т. 1 /Абаев — Любичев/. — 911 с. — 100 000 экз. — ISBN отс., Рег. № в РКП 87-95382.
  • Шёл парнишке в ту пору…: герои-комсомольцы в боях за Советскую Украину в годы Великой Отечественной войны 1941–1945 гг. / авт.-сост. В. Н. Немятый и др. — Киев: Молодь, 1985. — С. 3. — 367 с.

ХьажоргашНисйе