Коьрта меню схьаелла

Захаров-Чеченец, Пётр Захарович

Пётр Заха́рович Заха́ров-Чече́нец (1816 шо гергга — 1846 шо) — Российн художник-портретист. XIX бӀешарахь цхьаъ бен воцу нохчийн художник.

Пётр Захарович Захаров-Чеченец
Пётр Захаров-Чеченец - Автопортрет (1833-1834).jpg Жима волуш диллина автопортрет, 1833—1834 шш.
Вина терахь 1816 шо({{padleft:1816|4|0}})
Вина меттиг Дади-юрт, Нохчийчоь
Кхелхина терахь 1846 шо({{padleft:1846|4|0}})
Кхелхина меттиг Москва, Российн импери
Корматалла художник
Гражданалла Российн импери Российн импери
Куьг таӀор Куьг таӀор
Пётр Захарович Захаров-Чеченец Викилармехь

Цунах лаьцна хууш кезга хӀума ду. Цунна деша ваха гӀо дира Алексей Ермоловс. ТӀаьхьа цо Ермолован сурт диллира. И сурт Ӏедална хазахетарна цунна академикан цӀе елира. Кхоьчу Захаровс дехкина суьрташах девзуш ду Ф. И. Иноземцев лоьран а (1844), профессор Тимофий Грановскин а (1845), Постникован а (1845) суьрташ а, кхидераш а. И массо сурт Третьяковски галерейхи ду Москвахь. Захаров-Чеченец дохкуш хиллар дукха хьолехь портреташ дара.

БиографиНисъе

 
1961 шарахь Советски Союзехь арахецна конверт

1819 шарахь Дади-юртахь оьрсийн салташна карира йина зуда а, леш волу кхо шо кхаьчна кӀант а. Ермоловс омра делира лоьрашна и кӀант това аьлла, лоьраш иза далур дац бохушехь. Амма кӀант дина висира. Иза кхиава дӀавелира Захар Недоносов цӀе йолу гӀалгӀазкхига. Оцу гӀалгӀазакхис кхиира иза 1823 шо кхаччалц.

Оцу гӀалгӀазакхис елира кӀантан шен фамили а, де цӀе а. ТӀаьхьа Пётрс шен фамилин тӀе «Чеченец» дош тӀетуьхира. Шен суьрташ тӀехь куьг таӀош хенахь цо яздора «Захаров из чеченцев» я «Захаров-Чеченец».

ТӀаккха иза кхиава схьаийцира генералас Пётр Николаевич Ермолов. Жима волуш кӀантана чӀогӀа хазахетара суьрташ дохкуш. Ермоловс, арми йитинчултӀехь Москва ваханча хенахь иза деша дӀавелира. Цуьнан хьехархо вара портреташ дохкуш волу художник Лев Волков.

1833 шарахь Петр Захаров дӀаязвира Петербурган исбаьхьаллин академи ладогӀархо. 1836 шарахь цо чекхъяккхира академи. Цунна елира аттестат а, маьрша художникан цӀе а.

Цуьнан доттагӀ хилла Михаил Юрьевич Лермонтов[1].

Шен рицкъ даккхархьам иза балха вахара ТӀеман министерстван тӀеман нах беха меттигийн департаменте суьрташ дахка. «Сан могушалла ца хиларна бахьнехь, иза тоян кхоьчу пачхьалкха ваха аьтто ца хиларна, сан рицкъ даккха ваха дийзира» — яздора цо 1841 шарахь. Амма 1842 шарахь цуьнан цамгар чӀагӀъелира, цундела цуьна болх бита дийзира. Иза Москва вахара. Цигахь цуьнан гӀуллакхаш тоделира.

Цул тӀаьхьа валлалц иза вехира Москвахь. Цу хенахь иза хилира Паччахьан исбаьхьаллин академин академик.

1846 шеран 14 январехь цо ялира Александра Петрова. Амма масийтта бутт баьлча иза туберкулёз бахьнехь елира. Оцу шеран 15 июнехь иза дӀайоллира.

1846 шо чекхдолуш велира Пётр Захаров.

СуьрташНисъе

Надеждин Николай Иванович (1804 – 1856)  
Петр Ермолован бераш, 1839  
Тимофей Грановскин сурт, 1845  
Ермолов инарлан сурт  

ЛитератураНисъе

  • Шабаньянц Н. Ш. Жизнь и творчество художнике П. З. Захарова. Грозный, 1963. — 83 с. — Илл. (библиография: с. 76-78).
  • Шабаньянц Н. Ш. Академик П.З Захаров. — Грозный, 1974. — 58 с. — Илл.
  • Академик Живописи П. З. Захаров: Материалы научной конференции, посвященной изучению и популяризации жизни и творчества художника из чеченцев.- Грозный, 1976.
  • Молева Н. М. Кто ты, Мцыри? // Журнал русской культуры.-М., 2003, № 2
  • Степанов Ю. С. Протей: Очерки хаотической эволюции.- М., 2004.

Цуьнан суьрташ долу музейшНисъе

  • Пачхьалкхан Третьяковски галерей
  • Эрмитаж
  • Оьрсин музей
  • Российн пачхьалкхан библиотека
  • Тамбовски областан суьртийн галерей
  • Орёл гӀалахь йолу гайтаман исбаьхьаллин музей
  • кхиераш

БилгалдахаршНисъе

ХьажоргашНисъе