ХӀиндера ЮНЕСКОн дуьненан тӀаьхьенан объектийн исписка

ХӀиндера ЮНЕСКОн дуьненан тӀаьхьенан объектийн испискехь ю 36 объект (2017 шарахь), иза ю 3,4 % берриг барамах (1073 2017 шо).

28 объект юкъатоьхна оьздангаллин хьесапашца, 7 объект — Ӏаламан, 1 объект — оьздангаллин а, Ӏаламан а. 12 объект къобал йина адамо кхоьллина денин шедевр (критерий i), 3 объект къобал йина Ӏаламан феномен я исбаьхьа тӀех хаза Ӏаламан а, эстетикан ладамаллин а объекташ аьлла (критерий vii).

Цул сов, 2017 шеран хьолашца, 42 объект пачхьалкхан махкахь кандидатийн декъахь ду дуьненан тӀехьалон испискин юкъатоха[1].

ХӀиндис ратификаци йира 1977 шеран 14 ноябран Дерриг дуьненан оьздангаллин а, Ӏаламан а тӀаьхье Ӏалашъяран Конвенцин[2]. ХӀиндин махкара дуьххьарлера объекташ испискашна тӀеяьхна 1983 шарахь ЮНЕСКОн дерриг дуьненан тӀаьхьенан Комитетан 7-гӀа сессехь.

ИспискаНисъе

ХӀокху таблицехь объекташ лаьтта ЮНЕСКОн дерриг дуьненан тӀаьхьенан испискан юкъатохаран хене хьаьжжина. ХӀокху таблицехь объекташ лаьтта ЮНЕСКОн дерриг дуьненан тӀаьхьенан испискан юкъатохаран хене хьаьжжина.

Сурт ЦӀе Йолу меттиг Кхоьллина хан Испискин юкъатоьхна шо Критереш
1   Агра-форт Уттар-Прадеш штат XVI бӀешо 1983 251 III
2   Аджантан хьехаш Махараштра штат 1983 242 I, II, III, VI
3   Эллора хьехаш Махараштра штат 1983 243 I, III, VI
4   Тадж-Махал Уттар-Прадеш штат 1983 252 I
5   Махабалипурам гӀалара иэсийн тоба Тамилнад штат 1984 249 I, II, III, VI
6   Конаракера мелхан килс Орисса штат 1984 246 I, III, VI
7   Къоман парк Казиранга Ассам штат 1985 337 IX, X
8   Къоман парк Кеоладео Раджастхан штат 1985 340 X
9   Манас заповедник Ассам штат 1985 338 VII, IX, X
10   Гоан килсаш Гоа штат 1986 234 II, IV, VI
11   Фатехпур-Сикри Уттар-Прадеш штат 1986 255 II, III, IV
12   Хампин саьлнаш (Виджаянагара) Карнатака штат 1986 241 I, III, IV
13   Кхаджурахо иэсаш Мадхья-Прадеш штат 1986 240 I, III
14   Элефанта гӀайренан хьехийн килсаш Махараштра штат 1987 244 I, III
15   Чолан килсаш Тамилнад штат 1987, 2004 250 II, III
16   Паттадакал иэсаш Карнатака штат 1987 239 III, IV
17   Къоман парк Сундарбан Малхбузан Бенгали штат 1987 452 IX, X
18   Къоман парк Нанда-Деви а, Зезагийн тогӀи а Уттаракханд штат 1988, 2005 335 VII, X
19   Буддийн иэсаш Санчи Мадхья-Прадеш штат 1989 524 I, II, III, IV, VI
20   Хумаюнан мавзолей Дели 1993 232 II, IV
21   Къутб-Минаран мимар Дели 1993 233 IV
22   ХӀиндин ломан цӀерпоштнекъаш Харьяна, Химачал-Прадеш, Малхбузан Бенгали, Тамилнад штаташ 1999, 2005 944 II, IV
23   Махабодхи килс Бихар штат 2002 1056 I, II, III, IV, VI
24   Бхимбеткера тархийн гӀишлош Мадхья-Прадеш штат 2003 925 III, V
25   Археологин парк Чампанер-Павагадх штат Гуджарат 2004 1101 III, IV, V, VI
26   Вокзал Чхатрапати-Шиваджи Махараштра штат 2004 945 II, IV
27   ЦӀиен форт Дели 2007 231 II, III, VI
28   Джантар-Мантар Раджастхан штат 2010 1338 III, IV
29   Малхбуза Гаташ Гуджарат, Махараштра, Гоа, Карнатака, Тамилнад, Керала штаташ 2012 1342 IX, X
30   Раджастханан форташ Раджастхан штат 2013 247 II, III
31   Рани ки вав гӀу Гуджарат штат XI бӀешо 2014 922 I, IV
32   Даккхий Гималайш къоман паркан хьараман зона Химачал-Прадеш штат 2014 1406 X
33   Архитектуран тӀаьхье Ле Корбюзье: модернизмехь доккха дакъа лацарна:
а) Чандигархера Капитоли комплекс
бертан мохк Чандигарх (цхьаьна   Аргентинаца,   Бельгица,   Германица,   Францица,   Швейцарица,   Японца) XX бӀешо 2016 1321 I, II, VI
34   Наландера археологин объект Наланда Махавихара (университет Наланда) Бихар штат вайн эрал III бӀешо хьалхаXIII бӀешо 2016 1502 IV, VI
35   Къоман парк Канченджанга Сикким штат 2016 1513 III, VI, VII, X
36   Историн гӀала Ахьмадабад Гуджарат штат 1411 2017 1551 ii, v

Географин агӀора объекташ латтарНисъе

 
 
1
 
2
 
3
 
4
 
5
 
6
 
7
 
8
 
9
 
10
 
11
 
12
 
13
 
14
 
15
 
16
 
17
 
18
 
19
 
20
 
21
 
22
 
22
 
22
 
23
 
24
 
25
 
26
 
27
 
28
 
29
 
30
 
31
 
32
 
33
 
34
 
35
 
36
ХӀиндин дерриг дуьненан тӀаьхьенан объекташ

Кандидатийн кечйина испискаНисъе

Таблицехь объекташ хӀиттийна испискийн тӀетохаран хенаца. ХӀокху испискехь гайтина объекташ, кховдийна Цийн правительствос дерриг дуьненан тӀаьхьенан объектийн кандидаташна юкъатоха аьлла.

# Сурт ЦӀе Йолу меттиг Кхоьллина хан Испискин юкъатоьхна шо Критереш
1   Вишнупурера килсаш Малхбузан Бенгали штат XVII бӀешо 1998 1087 оьздангаллин
2   Маттанчери[en] гӀала Коччи гӀала
Керала штат
1555 гергга 1998 1092 оьздангаллин
3   Манду[en] иэсийн тоба Мадхья-Прадеш штат XVXVI бӀешераш 1998 1095 оьздангаллин
4   Шира буддийн эвла Сарнатх Варанаси гӀала
Уттар-Прадеш штат
вайн эрал III бӀешо хьалхаXVI бӀешо 1998 1096 оьздангаллин
5   Хармандир-Сахиб Амритсар гӀала
Пенджаб штат
15881604 2004 1858 iii, iv, vi
6   Ассамера Брахмапутра эркан гӀайре Маджули[en] Ассам штат 2004 1870 ii, iii, v, vi
7   Къоман парк Намдапха Аруначал-Прадеш штат 1974 2006 2104 vii, ix, x
8   Жима Качан Раннера ХӀиндин куланан заповедник[en] Гуджарат штат 1972 2006 2105 x
9   Къоман парк «Неоран тогӀи» Малхбузан Бенгали штат 1986 2009 5447 vii, x
10   Къоман парк ГӀум-аре[en] Раджастхан штат 1992 2009 5448 vii, viii, x
11   ХӀиндера Боккха дарин некъ объекташ Бихар, Уттар-Прадеш, Пенджаб, Тамилнад, Джамму а, Кашмир а, Махараштра штаташ, бертан мехкаш Пудучерри, Къоман коьрта гӀалан Дели гуо вайн эрал III бӀешо хьалха дуьйна 2010 5492 ii, iii, vi
12   Шантиникетан[en] Малхбузан Бенгали штат XIXXX бӀешераш 2010 5495 ii, iii, vi
13   Хьайдарабадера Къубт-шахи иэсаш: гӀап Голконда, Къутб-шахин каш[en], Чарминар Телингана штат XVIXVII бӀешераш 2010 5573 i, ii, iii, iv
14   Кашмирера Моголийн бошмаш[en]
а) Нишат[en]
б) Шалимар[en]
в) Ачабал[en]
г) Чашме Шахи[en]
д) Пари Махал[en]
е) Веринаг[en]
Джамму а, Кашмир а штат XVII бӀешо 2010 5580 i, ii, iv
15   Мумбаира Викторин хотӀера а, ар-деко а архитектуран ансамбль[en] Махараштра штат XIXXX бӀешеран 2012 5740 ii, iv
16   Дели — оьздангаллин-историн гӀала Къоман коьрта гӀалан Дели гуо XIXXX бӀешеран 2012 5743 ii, v, vi
17   Деканан султанатийн Иэсаш а, гӀопаш а[en]
а) Бахманийн иэсаш Голкондера (Карнатака)
б) Бахманийн а, Бидарера (Карнатака) Барид-шахийн иэсаш
в) Биджапурера (Карнатака) Адил-шахийн иэсаш
г) Хьайдарабадера (Андхра-Прадеш) Къутб-шахийн иэсаш
Карнатака, Андхра-Прадеш штаташ XIVXVII бӀешераш 2014 5887 ii, iii
18   Алхашан набахти (Андаманан гӀайренаш) бертан мохк Андаманан а, Никобаран а гӀайренаш 18931906 2014 5888 iv, vi
19   Какатин яккхий килсаш а, кевнаш а
а) Варангал[en] гӀопара Сваямбху килсан саьлнаш а, Кирти торанан кевнаш а
б) Ханамкондера[en] Рудрешвара (Эзар когийн килс)[en] килс
в) Палампетера Рудрешвара (Рамаппа)[en] килс
Андхра-Прадеш штат XIXIV бӀешераш 2014 5889 i, ii, iii
20   ХӀиндера гӀараевлла сариш тоьгу кластераш Мадхья-Прадеш, Уттар-Прадеш, Махараштра, Андхра-Прадеш, Ассам штаташ 2014 5890 iii, v
21   Дхолавира: хараппийн гӀала Гуджарат штат вайн эрал 3 эзар шо хьалха 2014 5892 v
22   Апатани къоман оьздангаллин ландшафт Аруначал-Прадеш штат 2014 5893 iii, v
23   Шри Ранганатхасвами килс Шрирангамера Тамилнад штат IX бӀешо 2014 5894 i , ii, iii, v
24   ГӀайренан гӀалан Шрирангапатнаман иэсаш Карнатака штат IX бӀешо 2014 5895 i, ii, iii, iv
25   Чилика Ӏам Орисса штат 2014 5895 ix, x
26   Падманабхапурам гӀала[en] Тамилнад штат XVI бӀешо 2014 5897 iii, iv
27   Хойсалан сийлахь ансамблаш
а) Белурера Архитектуран ансамбль[en]
б) Халебидера Архитектуран ансамбль[en]
Карнатака штат XII бӀешо 2014 5898 ii, iii, vi
28   ХӀиндин ницкъ ца беш маршо яккхаран боламан сатьяграхан объекташ Гуджарат, Махараштра, Малхбузан Бенгали, Тамилнад, Бихар, Мадхья-Прадеш, Керала, Уттар-Прадеш штаташ, Къоман коьрта гӀалан Дели гуо XX бӀешо 2014 5899 iv, vi
29   ЧӀагӀйина эвла Тхембанг[en] Аруначал-Прадеш штат 2014 5913 ii, iii, v
30   Наркондам гӀайре бертан мохк Андаманан а, Никобаран а гӀайренаш 2014 5914 viii, ix, x
31   Майдамаш[en]Ахом некъийн баьрзан кешнийн система Ассам штат XIIIXVIII бӀешераш 2014 5915 viii, ix, x
32   Экамра Кшетра — килсийн гӀала, Бхубанешвар Орисса штат вайн эрал III бӀешо хьалхаXV бӀешо 2014 5916 i, ii, iii
33   Неолитан эвла Бурзахом[en] Джамму а, Кашмир а штат вайн эрал 32 эзар шо хьалха 2014 5917 ii, iii, v
34   Хараппан портан гӀалан Лотхалан археологин саьлнаш Гуджарат штат вайн эрал XXIVXVII бӀешераш хьалхара 2014 5918 v
35   ХӀиндин ломан цӀерпоштнекъ (шоръяр)
а) Матхеранан готта цӀерпоштнекъ[en]
б) Кангра тогӀин цӀерпоштнекъ[en]
Махараштра, Химачал-Прадеш штаташ 19011907, 19251928 2014 5919 ii, iv
36   тамилийн совдегархойн эвланийн тоба Четтинад[en] Тамилнад штат XIXXX бӀешераш 2014 5920 ii, v, vi
37   Нью-Делера Бахаин Ӏибадатан цӀа Къоман коьрта гӀалин Дели гуо 1986 2014 5921 i, iv, vi
38   Килсан архитектура кхиар — Айхоле[en]-Бадами-Паттадакал Карнатака штат VIVIII бӀеша 2015 5972 iii, iv
39   Джайпур гӀала Раджастхан штат XVIII бӀешо 2015 6053 ii, v
40   ХӀиндера Шийла гӀум-арен[en] оьздангаллин ландшафташ Джамму а, Кашмир а, Химачал-Прадеш штаташ 2015 6055 iii, v, vi, x
41   Боккха чкъургийн некъан бохаллера объекташ Пенджаб, Харьяна, Уттаракханд, Раджастхан, Уттар-Прадеш, Бихар, Джаркханд, Малхбузан Бенгали штаташ, Къоман коьрта гӀалан Дели гуо вайн эрал IV бӀешо хьалхаXX бӀешо 2015 6056 ii, iv, vi
42   Ӏалам лардаран зона Кейбул-Ламджао[en] Манипур штат 2016 6086 v, vii, ix, x

Географин агӀора объекташ латтарНисъе

 
 
1
 
2
 
3
 
4
 
5
 
6
 
7
 
8
 
9
 
10
 
12
 
13
 
14 (а, б, г, д)
 
14 (в, е)
 
15
 
16
 
17а
 
17б
 
17в
 
17г
 
18
 
19а
 
19б
 
19в
 
21
 
22
 
23
 
24
 
25
 
26
 
27а
 
27б
 
29
 
30
 
31
 
32
 
33
 
34
 
35а
 
35б
 
36
 
37
 
38
 
39
 
40
 
42
Испискин юкъаяхана кандидаташ

БилгалдахаршНисъе

  1. Tentative (ингалс.). UNESCO World Heritage Centre.
  2. The States Parties — India.

ХьажоргашНисъе