Ку́нья (Ӏаьр. کنیة‎‎) — Iаьрбийн цIеран дакъа, долало Абун (божаршна) а, Умман (зударшна) а тIиера, чекхдолу кIентан я йоьIан цIарца. Цхьацца меттигашкахь куньяно дика амал лелайо (масала, Абуль-Хайр, Абуль-Баракат). ЦIе а ца йоккхуш, кунья алар, Iаьрбийн лерам бар лору[1].

Iаьрбийн цIеНисъе

Дукха хьолахь Iаьрбоша кунья ло воккхаха волчу кIентан цIарах, амма меттигаш хуьлу кунья кхечу кIентан я йоьIан цIарах туьллуш а. Кунья иштта яла тарло берана а, бер доцу воккхачунна а. Берашна куньяш луш, Iаьрбаша дог дохуш санна хета, шен беран доьзалхо хиллалц иза дехар долуш санна[2].

ИсламНисъе

Исламан ламастехь куньян доккха маьIна ло. Имам аль-ГIазалис яздо цунах:

« АллахIан элчано   шен асхьабийн кунья йоккхуш хилла. Деш хилла цуо иза, церан сий а, лерам а бархьама, цуьнца царна хазахетар дан а. Цкъацца цуо ша хоржура асхьабашна йогIу кунью, оцу куньяца вист а хуьлура цаьрга. Цунна тIаьххье кхечу асхьабаша а олура и кунья. Стеган бераш ца хилчи а АллахIан элчано   кунья хоржура цунна. Цкъацца АллахIан элчано   куньяца кхойкхура бераш а, цхьаццана ша хоржула иза. Иштта ша дукха воьзуьйтура берашна а, баккхийчарна а».

Мухаммад пайхамаран   кунья Абуль-Къасим яра. Цуьнан кӀант хилла Къасим цӀе йолуш, жима волуш вела иза. Имам ан-Нававис шен «Азкара» жайнахь куньяш гулйина йоӀрийн цӀарах техкина куньяшца бевза асхьабийн а, табиӀинийн а[3].

ГӀуо куньяНисъе

Наггахь кунья лелайо ца вашар, лерам ца хилар билгалдоккхуш. Исламан исторехь меттигаш хилла, гӀуо куньяш луш, масала, Абу Джахль (Боданаллин да), Абу ЛахӀаб (ЦӀеран да). И нах кхайкхамца дуьхьало еш бара Мухьаммад пайхамарна  , хӀумалгаш лелайора бусалбанашна[4].

Куньях долу жайнашНисъе

Кутуб аль-асмаъ ва-ль-куна ва-ль-алькъаб (Ӏаьр. كتب الأسماء و الكنى و الألقاب‎‎) — и жайнаш лерина ду хьадисаш схьаделлачеран цыIерашна, куньяшна, лакъабашна. Иштта жайнаш хIиттадо гIалат ца бовлархьама, иэ ца янхьарма хьадисаш схьаделлачеран цIераш.

Уггаре гIарадаьлла оцу тайпана жайнаш:

Iаьрбийн меттадакъошкахьНисъе

МагIрибан (малхбузан) Iаьрбаша дешан хьалхара элп ца доьшу أبو меттана بو, аьлчи а Абу дешан меттана яздо, деша а доьшу Бу. Масала:

БилгалдахаршНисъе

  1. Кунья // Люгатнаме Деххода. — Тегеран: Изд-во тегеранского университета, 1373 г.х.. — Т. 11. — С. 16452.
  2. Кулиев Э..
  3. ан-Навави Аль-Азкар мин калам саййид аль-абрар. — Бейрут: Дар аль-минхадж, 1425/2005. — С. 481-482.
  4. Шиитская энциклопедия.

ЛитератураНисъе

ХьажоргашНисъе