Шема

Шеман Iаьрбийн Республика[9] (Ӏаьр. الجمهورية العربية السورية‎‎; аль-ДжумхӀурийат аль-Ӏарабийат ас-Сурийят) — юххерчу Aзехьара Ӏаьрбийн мохк бу. Къилбаседехь Туркойн-Мохкаца а, Къилбаседе-Малхабалехь lиракъаца а, Къилбехь Ливанаца а, Палестинаца а, Урданаца а доза долуш бу Шеман мохк.

Шеман Ӏаьрбийн Республика
Ӏаьр. الجمهورية العربية السورية‎‎
Байракх ХӀост
Байракх ХӀост
Шатлакхан Илли: «Хомат ад-Дияри»
Syria (orthographic projection).svg
Маьрша яьлла терахьаш 17 апрель 1946[1] (Францех)
Официалан мотт Ӏаьрбийн[2]
Коьрта гӀала Димашкъ
Яккхий гӀаланаш Алеппо, Димашкъ, Хомс
Урхаллин тайпа Парламентан республика с доминирующей партией
[Прим. 1]
Президент
Вице-президент
Вице-президент
Премьер-министр
Башар Асад
Фарукъ Шараа
Наджахь аль-Аттар
Ваиль аль-Халкъи
Латта 87-гӀа дуьненахь
 • Дерриг 185 180[Прим. 2] км²
хина тӀехле 0,06
Бахархой
 • Мах хадор (2013) 22 457 336[3][4] стаг
ДЧС
 • Дерриг (2010- 2011) 107,400 млрд.[5] долл. (67-гӀа)
 • ХӀораннан а сина 4800[4] долл.
АДКМ|ИЧР (2013) 0,648[6] (юкъара; 116-гӀа меттиг)
Ахча Сирийн фунт (SYP, 138)
Интернет-домен .sy
Код ISO SY
Код МОК SYR
Телефонан код +963
Сахьтан асаш +2 [7]
Автомобилийн некъаш аьтту агӀора[d][8]

Юккъерчу хlорданца аре йолуш бу Шема мохк. Шема махкахь 20 миллион сов адам дехаш ду, дукхах болу бахархой бусалба бу. 1963-шо хенахь дуьйна "БаӀас" боху тоба махкана куьйгалла деш ю. 1946-шарахь Шема мохк маьрша баьлла Паранцех.[10]

ГеографиНисъе

Мехк доза кхочу: къилбседехь — Туркойчоьца, малхбалехьа — lиракъаца, къилб-малхбалехьа — Йорданаца, къилбехьа а къилб-малхбузехьа — Либнанаца а Израилаца, малхбузехьа — Юккъерчу Азера хlорданаца а Кипр лаьтта-дакъаца хlордан доза.

ИсториНисъе

МухафазашНисъе

Нохчийн
цӀе
Ӏаьрбийн
цӀе
административан центр Майда,
км²
Бахархой,
(2011) адам.
Луьсталла,
адам./км²
1. Димашкъ دمشق Димашкъ 118 1 754 000 14 864,41
2. Димашкъ (мухафаза) ریف دمشق Димашкъ 18 018 2 836 000 157,40
3. Дейр-эз-Зор دير الزور Дейр-эз-Зор 33 060 1 239 000 37,48
4. Деръа درعا Деръа 3 730 1 027 000 275,34
5. Идлиб ادلب Идлиб 6 097 1 501 000 246,19
6. Латакия اللاذقية Латакия 2 297 1 008 000 438,83
7. Ракка الرقة Ракка 19 618 944 000 48,12
8. Тартус طرطوس Тартус 1 896 797 000 420,36
9. Халеб (Алеппо) حلب Халеб (Алеппо) 18 498 4 868 000 263,16
10. Хама حماه Хама 10 163 1 628 000 160,19
11. Хасеке الحسكة Хасеке 23 334 1 512 000 64,80
12. Хомс حمص Хомс 40 940 1 803 000 44,04
13. Эль-Кунейтра القنيطرة Эль-Кунейтра 1 861 90 000 48,36
14. Эс-Сувейда السويداء Эс-Сувейда 5 550 370 000 66,67
Массо 185 180 21 377 000 115,44

NotesНисъе

  1. Правительство Сирии фактически не контролирует всю территорию страны; на некоторых территориях существуют альтернативные органы власти, см. Гражданская война в Сирии
  2. Из них около 1150 км² оккупированы Израилем в 1967 году по результатам Шестидневной войны, а затем аннексированы в 1980 году

БилгалдахаршНисъе

  1. Дуьххьара маршо кхайкхина Сентябрь 1936, тӀакха - 1 январь 1944; къобалйина 17 апрель 1946.
  2. Сиро-месопотамская группа диалектов.
  3. Census.gov Country Rank. Countries and Areas Ranked by Population: 2013. U.S. Department of Commerce (2013). Архив йина хьалхара хьостан чуьра 2013 шеран 9 майхь. Теллина 2013 шеран 9 майхь.
  4. 1 2 Syria. International Monetary Fund. Архив йина хьалхара хьостан чуьра 2013 шеран 1 февралехь. Теллина 2012 шеран 22 апрелехь.
  5. ЦРУ (2010)
  6. Human Development Report 2013(ТӀе цакхочу хьажорг — истори). United Nations Development Programme (2013, 14 март). Теллина 2013 шеран 14 мартехь.
  7. На территории Сирии применяется переход на летнее время.
  8. http://chartsbin.com/view/edr
  9. «Русско-чеченский словарь» (авторы — А.Т. Карасаев, А.Г. Мациев)
  10. Report of the Commission Entrusted by the Council with the Study of the Frontier between Syria and Iraq (1932). Теллина 2013 шеран 8 июлехь.

6